Ervaringsdeskundigheid binnen centra voor eetstoornissen

Ervaringswerkers actief binnen centra voor eetstoornissen
Door: Simona Karbouniaris en Anneloes van de Watering
 
Ervaringsdeskundigheid stijgt in populariteit. Aanname is dat begeleiding door ervaringsdeskundigen het herstelproces van de cliënt ten goede komt. Een opvallend gegeven is, dat ervaringsdeskundigen steeds nauwer betroken raken bij de behandeling in GGz instellingen.
Volgens een inventariserend onderzoek onder alle reguliere GGz organisaties in ons land (respons 43%) door GGz Nederland, is het aantal ervaringswerkers in loondienst bescheiden maar groeiend.
Onder hen is een groot aantal actief bij zogenoemde outreachende (F)ACT-teams, waar een gevoelde verplichting om modelgetrouw te werken, de aanleiding vormde. Zoals wellicht bekend vereist het Amerikaanse ACT-model de opname van een zogenoemde peer support specialist in het team. Naast deze setting, zijn ervaringswerkers actief in specifieke jeugdteams, instellingen voor verslavingszorg, ambulante, deeltijd en zelfs enkele klinische settingen.
In de visie op de zorg aan mensen met ernstige psychische aandoeningen van GGZ Nederland, weergegeven in het document “Naar herstel en gelijkwaardig burgerschap”(GGZ Nederland 2009), pleit ook de brancheorganisatie voor de inzet van ervaringsdeskundigheid als vanzelfsprekend onderdeel van zorg.
Anneloes van de Watering en Simona Karbouniaris experimenteren en pionieren resp. sinds februari 2008 en maart 2009 met een dergelijke rol. Graag grijpen zij de kans aan zich middels deze nieuwsbrief kort voor te stellen.
 
Anneloes van de Watering is sinds februari 2008 werkzaam als ervaringswerker bij Rintveld Centrum Eetstoornissen (onderdeel van Altrecht). Na haar eigen opname en behandeling heeft Anneloes zich aangemeld als vrijwilliger bij HĖ / Helpdesk Eetstoornissen. In 2007 werd ze aangenomen als betaalde medewerker bij HĖ, waar zij tot op heden werkt.
Toen Anneloes klaar was met haar opleiding stuurde ze een open sollicitatie naar Rintveld waarin ze aangaf graag ervaringsdeskundigheid binnen Rintveld een gezicht te geven. Twee maanden later was ze aangenomen en kort daarna kon ze aan de slag.
De opdracht was: het vormgeven van ervaringsdeskundigheid binnen Rintveld. Een leuke en uitdagende taak, maar soms ook zeker geen gemakkelijke taak. Inmiddels kunnen we zeggen dat zowel Anneloes als ervaringsdeskundigheid binnen Rintveld een eigen plek hebben. Voor patiënten is er de mogelijkheid om met de ervaringsdeskundige in gesprek te gaan, ook geeft ze regelmatig voorlichtingen in de verschillende groepen. Bij het grootste deel van het groepsaanbod is Anneloes frequent aanwezig, waar ze voorlichting geeft of een thema bespreekt. Sinds kort heeft Rintveld ook een klankbordgroep, deze groep bestaat uit enkele patiënten van Rintveld en wordt ondersteund door de ervaringsdeskundige. De contacten die Anneloes heeft met haar collega’s ervaart zij als erg goed. Een aantal collega’s lopen regelmatig binnen om even een vraag te stellen, om even een casus te bespreken of om gewoon even van gedachten te wisselen. Deze gesprekken worden door Anneloes ervaren als zijnde erg waardevol.
 
Simonda Karbouniaris is sinds 1 maart 2009 de gloednieuwe projectleider Ervaringsdeskundigheid bij Centrum Eetstoornissen Ursula (CEU, onderdeel van Rivierduinen). Simona heeft Sociaal Pedagogische Hulpverlening gestudeerd en is naast haar werk voor CEU, ook werkzaam als docent-onderzoeker bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht. Het is haar wens om in deze bijzondere positie haar rol als oud-cliënt (cliëntdeskundige) èn projectleider met elkaar te verweven.
Haar voorganger, Saskia Boender, deed vorig jaar onderzoek naar de mogelijke inzet van ervaringsdeskundigheid en heeft daarmee belangrijk voorwerk gedaan. Overigens trok Centrum Eetstoornissen Ursula al eerder een ervaringsdeskundig projectleider i n het kader van project Proud2bme aan (zie haar introductie in de NAE nieuwsbrief van juni 2009). De ervaringsdeskundigheid die zij in huis heeft, richt zich specifiek op jongeren die kampen met eetproblemen.
Een aantal van de adviezen uit het algemene beleidsonderzoek omtrent ervaringsdeskundigheid (Boender, 2008) wordt nu verder uitgewerkt. Het idee is om een netwerk van ervaringsdeskundigen binnen en buiten CEU op te starten, die de behandeling en het zelfhulpaanbod nog nauwer laten aansluiten bij de behoeftes van cliënten. De behandeling en het zelfhulpaanbod kan nog verder worden aangescherpt en aangevuld met aspecten vanuit ervaringskennis (zogenoemde ‘experience based knowledge’ in aanvulling op ‘evidence based practice’).
Het uitgaan en vertegenwoordigen van de cliëntbeleving is essentieel. In die zin vervult de ervaringswerker ook de rol van tolk tussen de hulpverlening en de cliënt. De relatie met de cliënt is wederkerig en ervaringswerkers hebben een communicatieve voorsprong. Voor cliënten fungeert een ervaringswerker over het algemeen als rolmodel.
Van belang daarbij is dat ervaringswerkers de dialoog aangaan met behandelaars en begeleiders, opdat ook geïnvesteerd kan worden in een mentaliteitsverandering. Zowel Anneloes als Simona zetten waar nodig in op een stevige samenwerkingstriade tussen cliënt, ervaringswerker en professional.
Bij Centrum Eetstoornissen Ursula is inmiddels individuele coaching & consultatie van start gegaan. Elke maandagochtend is de projectleider bereikbaar tijdens een telefonisch spreekuur en dinsdagmiddag is een open inloopspreekuur ingesteld.
NB: Voor een verklarend begrippenkader rondom ‘ervaringsdeskundigheid’ verwijzen we graag door naar het kaderdocument Ervaringsdeskundigheid dat onlangs verscheen vanuit de werkgroep  van het Landelijke Denktank Opleidingen Overleg Ervaringsdeskundigheid (van Haaster c.s., 2009). Hierin zijn onder meer de volgende partijen vertegenwoordigd: Instituut voor Gebruikersparticipatie en Beleid (Amsterdam), het lectoraat Participatie, Zorg en Ondersteuning (Kenniscentrum Sociale Innovatie – Hogeschool Utrecht), het lectoraat Empowerment en Maatschappelijk Kwetsbare Groepen (Fontys Hogeschool Sociale Studies Eindhoven) en Anoiksis. Het document is op te vragen bij het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht: ksi@hu.nl
Meer informatie:
Rintveld Centrum Eetstoornissen
www.rintveld.nl
Centrum Eetstoornissen Ursula
www.centrumeetstoornissen.nl
Ervaringsdeskundigheid: http://www.centrumeetstoornissen.nl/templates/RichContentZonder.aspx?PageID=38050
 

 

 

 

Geplaatst op :

NAE
bureau@naeweb.nl
Tel. 06-52 56 18 03

p/a Boschlust
Postbus 39
9400 AA Assen